Mẫu cuốn thư đá (bình phong đá) này được xưởng Đá Mỹ Nghệ Quang Trung tư vấn và thiết kế riêng cho nhà thờ họ của một gia đình ở xã Bình Hải, huyện Yên Mô, Ninh Bình. Cuốn thư thuộc dạng có cột nhưng làm vuông, mặt chạm hoa văn ngũ phúc lâm môn.
Cuốn thư và ý nghĩa
Xưa kia, cuốn thư là cuộn tre, cuộn giấy dùng để ghi chép. Trong thờ cúng, cuốn thư đóng vai trò bức bình phong che chắn trước nơi thờ. Nhiều mẫu cuốn thư có một bên là bút, một bên là kiếm, tượng trưng cho tri thức và sức mạnh; theo quan niệm dân gian, bức bình phong còn giúp chắn những điều không lành.
Ý nghĩa chữ trên cuốn thư
Chữ khắc trên cuốn thư là phần nhiều gia đình cân nhắc kỹ nhất. Một số cụm chữ Hán thường gặp:
- Đức Lưu Quang: đức sáng muôn đời.
- Phúc Mãn Đường: phúc đầy nhà.
- Thiện Tối Lạc: làm điều thiện là niềm vui lớn nhất.
- Phúc Lộc Thọ và Phụng Gia Tiên.
Gia đình chọn chữ theo mong muốn của dòng họ. Ví dụ, bình phong khắc chữ Đức Lưu Quang cho một nhà thờ họ ở Hà Nội.
Câu đối trên cột cuốn thư
Câu đối gồm hai vế đối nhau, thường mang ý răn dạy con cháu. Ví dụ: “Tổ tiên công đức thiên niên thịnh, tử hiếu tôn hiền vạn đại vinh”, nghĩa là công đức tổ tiên nghìn năm thịnh, con hiếu cháu hiền muôn đời vinh. Câu đối hay được khắc trên cột trụ hai bên cuốn thư, trên cột cổng nhà thờ họ, đình, chùa và trong khu lăng mộ.
